नवे वारे - नवे विचार

आजच्या धावपळीच्या जीवनात तणाव, थकवा, श्वसनाच्या समस्या आणि मानसिक अस्वस्थता यांचे प्रमाण वाढत आहे. अशा वेळी योगातील प्राणायाम प्रकार अत्यंत उपयुक्त ठरतात. त्यापैकी भस्त्रिका प्राणायाम हा एक शक्तिशाली श्वसनाभ्यास मानला जातो. “भस्त्रिका” या शब्दाचा अर्थ लोहाराच्या भात्यासारखा आहे. जसे भाता वेगाने हवा आत-बाहेर करतो, तसे या प्राणायामात श्वास वेगाने घेतला आणि सोडला जातो. त्यामुळे शरीरात … Read more

आजच्या काळात प्रत्येकाला निरोगी आणि तंदुरुस्त राहायचे आहे. त्यामुळे लोक आपल्या आहारात पौष्टिक आणि नैसर्गिक पदार्थांचा समावेश करण्यावर भर देत आहेत. अशाच सुपरफूडमध्ये गेल्या काही वर्षांत झपाट्याने लोकप्रिय झालेले फळ म्हणजे ड्रॅगन फ्रूट (Dragon Fruit). आकर्षक गुलाबी-लाल रंग, गोडसर चव आणि भरपूर पोषक तत्त्वांमुळे हे फळ लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांनाच आवडते. पण अनेकांच्या मनात एक प्रश्न … Read more

बदाम (Almond) हा जगातील सर्वाधिक पौष्टिक (Nutritious) सुका मेवा (Dry Fruit) मानला जातो. त्यामध्ये प्रथिने (Protein), निरोगी चरबी (Healthy Fats), तंतुमय पदार्थ (Fiber), जीवनसत्त्व ई (Vitamin E), मॅग्नेशियम (Magnesium), कॅल्शियम (Calcium), फॉस्फरस (Phosphorus), पोटॅशियम (Potassium) आणि अनेक अँटिऑक्सिडंट्स (Antioxidants) भरपूर प्रमाणात असतात. नियमित प्रमाणात बदाम खाल्ल्यास शरीर, मेंदू, हृदय, त्वचा आणि हाडांचे आरोग्य चांगले राहण्यास … Read more

भारतीय स्वयंपाकघरातील लसूण हा केवळ चव वाढवणारा मसाला नसून, तो एक प्रभावी औषधी गुणधर्म असलेला नैसर्गिक अन्नपदार्थ आहे. आयुर्वेदात लसणाला “महाऔषध” असे संबोधले जाते. हजारो वर्षांपासून विविध आजारांवर घरगुती उपाय म्हणून लसूण वापरला जात आहे. आधुनिक वैज्ञानिक संशोधनातूनही लसणामध्ये अनेक आरोग्यदायी घटक असल्याचे सिद्ध झाले आहे. लसणामध्ये अॅलिसिन (Allicin), सल्फरयुक्त संयुगे, अँटिऑक्सिडंट्स, जीवनसत्त्व C, जीवनसत्त्व … Read more

जगभरातील फुटबॉलप्रेमींचे लक्ष लागून राहिलेल्या फिफा विश्वचषक २०२६ च्या अंतिम सामन्यात स्पेनने गतविजेत्या अर्जेंटिनाचा अतिरिक्त वेळेत १-० असा पराभव करत दुसऱ्यांदा विश्वविजेतेपद पटकावले. न्यूयॉर्क–न्यू जर्सी स्टेडियमवर झालेल्या या रोमहर्षक लढतीत नियमित ९० मिनिटे दोन्ही संघांना गोल करता आला नाही. मात्र अतिरिक्त वेळेत फेरान टोरेसने केलेल्या एका निर्णायक गोलने स्पेनच्या विजयावर शिक्कामोर्तब केले. सामन्याचा थरार (Match … Read more

भारंगी (Clerodendrum serratum/ Bharangi) ही आयुर्वेदातील एक महत्त्वपूर्ण औषधी वनस्पती आहे. चरकसंहिता, सुश्रुतसंहिता आणि अष्टांगहृदय यांसारख्या आयुर्वेदिक ग्रंथांमध्ये भारंगीचा उल्लेख आढळतो. विशेषतः श्वसनविकार, सांधेदुखी, ताप, सूज आणि कफाच्या तक्रारींमध्ये तिचा पारंपरिक वापर केला जातो. भारंगीच्या मुळांमध्ये, पानांमध्ये आणि खोडामध्ये अनेक जैवसक्रिय घटक (Phytochemicals) आढळतात, जे तिच्या औषधी गुणधर्मांना कारणीभूत मानले जातात. भारंगीतील महत्त्वाचे पौष्टिक Nutritional … Read more

“शिक्षण हे केवळ पदवी मिळविण्याचे साधन नसून समाज बदलण्याचे प्रभावी माध्यम आहे.” या विचाराचा आपल्या कार्यातून प्रत्यय देणारे नाव म्हणजे सोनम वांगचुक. अभियंता, शिक्षणतज्ज्ञ, संशोधक, पर्यावरणप्रेमी, नवोपक्रमक आणि सामाजिक कार्यकर्ते म्हणून त्यांनी भारतासह जगभरात वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. हिमालयातील कठीण परिस्थितीत राहणाऱ्या लोकांचे जीवन अधिक सुसह्य करण्यासाठी त्यांनी विज्ञान आणि स्थानिक ज्ञान यांचा उत्कृष्ट … Read more

ताक हे भारतीय आहारातील एक अत्यंत पौष्टिक, पचनास हितकारक आणि आरोग्यदायी पेय आहे. दही घुसळून त्यामधील लोणी वेगळे केल्यानंतर तयार होणारे ताक शरीराला थंडावा देण्याबरोबरच अनेक पोषक घटक पुरवते. आयुर्वेदात ताकाला ‘तक्र’ असे म्हटले असून ते अनेक आजारांमध्ये उपयुक्त मानले जाते. ताकातील पोषक घटक (Nutrients in Buttermilk) ताकामध्ये कॅल्शियम, प्रथिने, पोटॅशियम, फॉस्फरस, व्हिटॅमिन B12, रिबोफ्लेविन … Read more

अळू ही आपल्या महाराष्ट्रातील एक पारंपरिक आणि अत्यंत लोकप्रिय भाजी आहे. पावसाळ्यात ग्रामीण भागात डोंगरकपारीत अळूची भाजी मुबलक प्रमाणात मिळते. अळूची भाजी आपल्या बागेमध्ये वर्षभर पिकवता येते. ग्रामीण भागात तसेच शहरांमध्येही अळूच्या पानांपासून, देठांपासून आणि कंदांपासून विविध पदार्थ तयार केले जातात. अळूला इंग्रजीमध्ये Taro किंवा Colocasia असे म्हणतात. ही वनस्पती केवळ चवीसाठीच नव्हे तर तिच्या … Read more