sambhaji patil 
*मध्ययुगीन भारत: Mughal system of government *केंद्र सरकार: • मुघल बादशाह हा राज्याचा प्रमुख होता. • वजीर किंवा दिवाण मुख्य प्रधान होता. त्याचे सर्व खात्यांवर नियंत्रण असे. • दिवाण या नात्याने वजीर आर्थिक व्यवहार पाहात असे. • ‘मीरबक्षी’ हा लष्करी खात्याचा प्रमुख होता. • खान-इ-सामान याच्याकडे शाही घराण्याचा कारभार असे. • सदर-उस्-सुदूरकडे धार्मिक कार्य असे. … Read more
नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते नाथान सोडरब्लोम Nathan Soderblom जन्म : 15 जानेवारी 1866 मृत्यू : 12 जुलै 1931 राष्ट्रीयत्व : स्वीडिश पुरस्कार वर्ष: 1930 नाथान सोडरब्लोम हे एक तत्त्ववेत्ते होते. त्यांनी धर्माचा तुलनात्मक अभ्यास केला होता. त्यांनी जगातील चर्चना संगठित करून विश्वशांतीचा संदेश जगभर पोहोचवला. त्या गोष्टीसाठी त्यांना 1930 चा शांततेचा नोबेल पुरस्कार देण्यात आला.
*मध्ययुगीन भारत • अकबराच्या मृत्यूनंतर त्याचा मुलगा सलीम ऊर्फ जहांगीर बादशाहा झाला. • जहांगीरला राजपुत्र सुसरोच्या बंडाला तोंड द्यावे लागले. • जहांगीरने बंगाल, पंजाबमधील कांगडा प्रदेश जिंकून घेतले. • जहांगीरचा मृत्यू इ. स. 1627 मध्ये झाला. • जहांगीर न्यायी होता. • त्याचा ‘तुझुक-इ-जहांगिरी’ हा ग्रंथ प्रसिद्ध आहे. • जहांगीरची पत्नी ‘नूरजहान’ इतिहासप्रसिद्ध व्यक्ती होती. • … Read more
नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते कार्डल हल Cordell Hull जन्म: 2 ऑक्टोबर 1871 मृत्यू: 23 जुलै 1955 राष्ट्रीयत्व : अमेरिकन पुरस्कार वर्ष : 1945 कार्डल हल यांना संयुक्त राष्ट्रसंघाचे (United Nations) जनक मानले जाते. त्यांनी संयुक्त राष्ट्रसंघाची स्थापना करण्यासाठी अथक परिश्रम घेतले. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष फ्रैंकलिन रुझवेल्ट यांनी कार्डल हल यांची विदेश सचिव म्हणून नेमणूक केली होती. … Read more
नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते लॉर्ड रॉबर्ट सेसिल Lord Robert Cecil जन्म : 14 सप्टेंबर 1864 मृत्यू : 24 नोव्हेंबर 1958 राष्ट्रीयत्व : ब्रिटिश पुरस्कार वर्ष : 1937 लॉर्ड रॉबर्ट सेसिल यांना ‘Viscount Cecil of Chelwood’ या नावानेदेखील ओळखले जाते. इंग्लंडमधील सुप्रसिद्ध नेत्यांमध्ये ते गणले जात होते. राष्ट्रसंघाच्या नियमांचा मसुदा तयार करण्यामध्ये त्यांनी प्रमुख भूमिका निभावली … Read more
1.Necessity of history and tools of history इतिहासाची आवश्यकता व इतिहासाची साधने : What is history? इतिहास म्हणजे काय ? *भूतकाळातील घटनांची सुसंगतपणे दिलेली माहिती म्हणजे इतिहास होय. *भूतकाळात जे काही घडले ते समजून घेणे म्हणजे इतिहासाचा अभ्यास करणे होय. The need for history इतिहासाची आवश्यकता : इतिहासाच्या अभ्यासातून आपल्या पूर्वजांनी केलेली प्रगती समजते. त्यामुळे … Read more
नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते आंतरराष्ट्रीय रेडक्रॉस समिती International Committee Of Red Cross स्थापना : 24 जून 1863, स्वित्झर्लंड पुरस्कार वर्ष : 1944 हेन्री दुनान्त यांनी आंतरराष्ट्रीय रेडक्रॉस समिती 1863 साली स्थापन केली होती. पहिल्या महायुद्धाच्या वेळी जखमी सैनिकांसाठी आणि आपद्ग्रस्तांसाठी केलेल्या उल्लेखनीय कार्याबद्दल 1917 साली ICRC ला पुरस्कार दिला होता. त्यानंतर महायुद्धात जखमी झालेल्या सैनिकांसाठी … Read more
नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते नानसेन आंतरराष्ट्रीय शरणार्थी कार्यालय Nansen International Office for Refugees स्थापना : 1921, स्वित्झर्लंड पुरस्कार वर्ष : 1938 नानसेन कार्यालयाची स्थापना राष्ट्रसंघाने केली होती. पहिल्या महायुद्धानंतर निर्वासितांचे आयुष्य जगणाऱ्या व्यक्तींची पुनर्स्थापना करण्याची जबाबदारी या संस्थेवर सोपविलेली होती. या निर्वासितांमध्ये रूस आणि आर्मिनिया येथील लोकांची संख्या जास्त होती. हे कार्यालय इतर देशांतील शरणार्थीच्या … Read more
उपवासाचे महत्व आणि आहार भारतीय संस्कृतीत आहाराचे खूप महत्त्व आहे. कोणता आहार कधी घ्यावा? त्याचे फायदे तोटे काय? यावर विपुल प्रमाणात प्राचीन काळापासून ग्रंथ आढळतात. आहाराबरोबरच उपवासालाही भारतीय संस्कृतीत खूप महत्त्व आहे. म्हणून आपण उपवास म्हणजे काय? त्याचे आपल्या शारीरिक आणि मानसिक स्वास्थ्यासाठी काय उपयोग आहे, तेही आपण पाहणार आहोत. उपवास म्हणजे काय उपवास म्हणजे … Read more
नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते फ्रेड्रिक बजेर Fredrik Bajer जन्म : 21 एप्रिल 1837 मृत्यू : 22 जानेवारी 1922 राष्ट्रीयत्व : डेनिश पुरस्कार वर्ष: 1908 फ्रेड्रिक बजेर हे एक कुशल राजनीतिज्ञ होते. त्यांनी आपले जीवन महिलांच्या कल्याणासाठी आणि जगात शांतता प्रस्थापित होण्यासाठी खर्च केले. फ्रेड्रिक बजेर आणि क्लास पोण्टस अरनॉल्डसन यांना 1908 चा शांततेचा नोबेल पुरस्कार … Read more